Meer experimenteren in onderwijs! #minorplv #hva

Citaat student: “super leerzaam om zo’n experiment te bedenken en zelf te ervaren“.

Leren van de chaostheorie

Hartstikke mooi altijd die eindeloze evaluatieformulieren die studenten voor je invullen. Echt super dank! 🙂 Er komen vaak dan ook erg goede cijfers uit (gemiddeld een 8!) Tja, wij (ons PLV team) geloven in tussentijds evalueren, zodat je nog je onderwijsprogramma kunt bijstellen. Vooral het contact met de student, het gesprek aangaan is van belang voor kwaliteit in onderwijsland.

In het zogenaamde Knooppunt (tussentijdse evaluatie met activerende werkvorm) van de minor Psychologie van Leren en Veranderen (PLV) in Organisaties kwam naar voren dat de studenten graag meer willen doen, avontuur beleven en leiderschap willen pakken. We hadden nog 6 weken de tijd om ons programma hier meer op in te richten. Dit was voor mij het ultieme moment om te besluiten dat ze met de chaostheorie en de complexiteitstheorie van Homan (Organisatiedynamica door Homan, 2005, aan de slag gingen.

De eerste bijeenkomst was in het teken van de chaostheorie. De opdracht was als volgt:

  1. Bedenk met je projectteam een experiment op basis van de chaostheorie. 
  2. Doelgroep: de klas voert jullie experiment uit!
  3. Locatie: zie rooster lokaal of elders (mogen jullie zelf beslissen, zorg wel voor duidelijke communicatie naar de groep)
  4. Zorg voor een reflectiemoment na het uitvoeren van het experiment en manage je eigen feedback! DOEL: leren van het experiment, kan je meenemen als inspiratie visie essay of je mindmap (eindopdrachten).

Experiment I: Cross the river

De eerste groep had een erg mooi experiment bedacht. Het lokaal moest leeg! Wij werden aan het werk gezet 😉 Op de grond hadden ze een rivier gemaakt met 2 strepen van tape (kronkelend, zag er best echt uit).

1464169311566_resized

In 2 teams van 7 man moesten we de rivier oversteken, zonder de voeten of handen nat te maken. Er zat niet echt een competitie element in, maar we keken wel bij elkaar af. De opdracht werd steeds moeilijker, eerst met 14 voeten, toen 12, toen 9, toen met 3 voeten en 6 handen, etc. Ik kreeg het er warm van! Op mijn handen naar de overkant, op mijn billen naar de overkant, als kruiwagen springend naar de overkant… pffff. In het kader van de Vitaliteitsweek van @HvA best vitaal bezig.

Er heerste eerst een beetje chaos in ons team (hoe gaan we dit doen? wie gaat er eerst?). Een student nam de leiding en deelde haar ideeën. Zo kwamen er steeds meer nieuwe initiatieven om naar de overkant te komen. Vooral elkaar nadoen was een hit en samen naar de overkant gaan in de gekste standjes. Zoals beschreven in de theorie van Homan (2005) wordt gedrag binnen organisaties volkomen onvoorspelbaar, als elke vorm van structuur of organisatie verdwijnt. Tijdens het experiment deelden de teamleden elkaars ideeën en ontstond er een mate van structuur of organisatie. Dit wordt ook wel het generative hot spot– variant genoemd. Het lukt de groep om bestaande werkelijkheidsbeelden steeds opnieuw te verwerpen en te vervangen door nieuwe constructies (pag. 358 Homan, 2005). Je zou kunnen zeggen dat het team gevoelig is voor de omgeving, creativiteit en het zelf organiserende.

Experiment II: The Escaperoom

De tweede groep had een heel ander soort experiment bedacht. Het licht ging uit, de rolgordijnen gingen naar beneden en we werden geboeid tegen de muur gezet (echt waar!). Ik dacht nog: “waar begin ik aan?” Ze hadden een spel bedacht ‘escaperoom’ waarbij iedereen werd geboeid met tie wraps. We moesten met z’n allen met ons gezicht naar de muur staan en luisteren naar een audio fragment. Daarin werd ons verteld dat er 1 schaar in het midden van het lokaal lag en dat er een opdracht aan de muur hing die we individueel moesten oplossen (een moeilijke som). Zodra de klok begon te tikken, ontstond er …….chaos. Iedereen rende door elkaar, gilde, schreeuwde en was op zoek naar degene die als eerste de schaar had gepakt. Er was weinig tot geen samenwerking. Ieder ging voor zijn of haar eigen belang. Er zat een competitie element in, want de eerste 5 die de som hadden opgelost, hadden gewonnen.

Uiteindelijk kwamen er wel wat creatieve ideeën bij de studenten naar boven en vond ieder zijn weg om los te komen. Homan heeft het hier over random chaos! Er barst een soort van ‘gevecht’ uit tussen individuen. De machtsstrijd wordt zo hevig dat men elkaar steeds meer schade toebrengt, waarbij het team uit elkaar valt. Dit gebeurde ook voor een deel tijdens het experiment. Degene met de schaar ging er vandoor, anderen gingen achter hem aan….(bedankt Milan!).

20160525_114759_resized

Wat leer je nu hier van?

Na de twee experimenten hebben we nog een tijdje rustig nagepraat en de situaties geplaatst in de echte werkelijkheid. Hoe werkt chaos in de praktijk? Hoe kan je als veranderaar chaos creëren en wat wil je ermee bereiken? Duidelijk verhaal voor de studenten: er zit een duidelijk verschil tussen de 2 experimenten m.b.t. de chaostheorie. Als veranderaar kan je chaos zo organiseren dat je meer als team gaat samenwerken om een doel te bereiken, waarbij creativiteit en innovatie wordt gestimuleerd (experiment I). De andere mogelijkheid als veranderaar is echte random chaos creëren, door een opdracht of doel na te laten streven met een competitie element erin, een strijd te organiseren tussen individuen waarbij de sterkste wint! 

Wat neem ik mee? Volgende keer ook observanten neerzetten en terug laten geven wat ze hebben gezien qua gedrag.

Ik daag al mijn collega’s en studenten uit om een experiment uit te voeren met de chaostheorie! Have Fun 🙂

Groetjes Katja

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s